Akcja inspiracja - sposób na ortografię cz.4

 Oto kolejna porcja pomysłów na zajęcia z ortografią. O wcześniejszych mogliście poczytać TU, TU i TU ;)

ORTOGRAFICZNE KIESZONKI

Rozdajemy uczniom kieszonki. Wycinają je i wklejają do zeszytu. Następnie tną w paski papier, na którym zapisują wyrazy pasujące do wskazanej zasady. Słowa może dyktować nauczyciel albo uczniowie mogą sami wyszukiwać w słowniku/podręczniku/ wskazanym tekście. Można też rozwiesić słowa po sali czy wyświetlać na tablicy multimedialnej. 

Można też przygotować zestaw słów i wydrukować każdemu uczniowi, który wytnie je i położy do odpowiedniej kieszonki. Uważam, że lepiej jest, gdy uczeń samodzielnie zapisze, bo utrwala pisownię poprzez wprowadzenie pamięci ruchowej.

Gotowe kieszonki możesz nabyć  TUTAJ.

ORTOGRAFICZNA GIMNASTYKA

O tym, że ruch wspomaga nauczanie pisałam wcześniej. Wpis znajdziesz TU, tam też o bieganym dyktandzie. 

Warto jednak wprowadzić - może nawet na stałe jako ćwiczenia śródlekcyjne - ortograficzną gimnastykę. Nie potrzebujemy do tego dodatkowych rekwizytów, tylko trochę miejsca między ławkami.

Utrwalanie wielkiej i małej litery: nauczyciel podaj wyraz, a uczniowie, jeśli zapisujemy go wielką literą, podskakują, a jak małą kucają.

Utrwalanie ż/rz, ó/u, h/ch: 

1 wariant: podnoszenie ręki lewej lub prawej (ustalamy, która co oznacza); przysiad lub skłon; podnoszenie obu rąk do góry i ,,wkręcanie żarówek" lub pajacyk; łapiemy się za głowę lub kostki

2 wariant: zawieszamy z jednej strony klasy, np. ż, a z drugiej rz. Dzieci pośrodku. Na wypowiedziane przez nauczyciela słowo biegną do odpowiedniej litery.

Utrwalanie łącznej i rozłącznej pisowni: rozłącznie ręce w bok, kiedy razem ręce splatamy.

DOMINO ORTOGRAFICZNE

Gra w grupach od 3 do 5 osób. Każdy z uczestników otrzymuje po 5 kartoników z wyrazami. Pozostałe kartoniki leżą odwrócone na stoliku– „w banku”. Poprzez wyliczankę lub rzut kostką decydujemy, kto rozpoczyna grę czyli kto jako pierwszy wykłada na stół jedną ze swoich kart. Następnie kolejny uczestnik dokłada do niej kolejną kartę, ale taką, która pasuje. Karty pasują do siebie na zasadzie: ostatnia litera jednego wyrazu jest taka sama jak pierwsza litera kolejnego. Jeśli uczestnik nie ma pasującej – z jednej lub drugiej strony- karty, wówczas dobiera dla siebie nową kartę spośród leżących na stoliku ”w banku”. Jeśli i ta karta nie pasuje, to traci kolejkę i ruch należy do kolejnego uczestnika. Gra toczy się do momentu, gdy już nikt nie może dołożyć żadnego wyrazu. Wygrywa ten, kto ma w ręku najmniej kart lub komu udało się pozbyć wszystkich kart. 
Do nabycia:

- domino ortograficzne z Ó

- domino ortograficzne z U

- domino ortograficzne z Ż

- domino ortograficzne z RZ

- domino ortograficzne z H

- domino ortograficzne z CH

Akcja inspiracja - sposób na ortografię cz.3

Przed Wami kolejna odsłona ciekawych sposobów na utrwalanie ortografii. 

ORTOGRAFICZNE TABOO

Na potrzeby ortografii nieco zmodyfikowałam grę TABOO. Gramy w grupach od 3-5 osób. Rozdajemy karty. Na górze kartki jest słowo, które uczniowie - przeciwnicy muszą odgadnąć. Uczeń trzymający kartkę podpowiada słowo, ale nie może użyć trzech wyrazów wymienionych poniżej. Osoba, która odgadła wyraz, dostaje punkt. Jeśli powie, jak zapisać, kolejny punkt, a jak poda zasadę, następny. Po odgadnięciu zmieniamy osobę naprowadzającą na słowo, by każda osoba miała możliwość zdobycia punktów. 

Ortograficzne taboo z ó/u można nabyć TU.

Ortograficzne taboo z ch/h można nabyć TU.

Ortograficzne taboo z ż/rz można nabyć TU

CZARNY PIOTRUŚ/MEMORY

Coś dla młodszych klas lub na zajęcia wyrównawcze z naprawdę słabą grupą. Tworzymy klasyczną grę memory, np. z ch - czyli przygotowujemy karty w podwójnej ilości, układamy obrazkami z napisem do dołu i próbujemy znaleźć parę. Dodając jedna kartę, np. z wyrazem z H ( u mnie druh), zyskujecie grę karcianą- Czarny Piotruś, czyli uczniowie rozdają wszystkie karty, a potem biorąc od siebie wzajemnie po jednej karcie, dobierają pary. Przegrywa osoba, która zostaje z ,,Piotrusiem". Karty można później wykorzystać do porozmawiania o zasadach, podzielić karty wg zasad lub ułożyć z wyrazami zdania.

Ortograficzny Piotruś/Memory z CH można nabyć TU.

Ortograficzny Piotruś/Memory z H można nabyć TU.

Ortograficzny Piotruś/Memory z RZ można nabyć TU

Ortograficzny Piotruś/Memory z Ż można nabyć TU

Ortograficzny Piotruś/Memory z U można nabyć TU

Ortograficzny Piotruś/Memory z Ó można nabyć TU

ORTOGRAFICZNY WITRAŻ

Należy pokolorować rysunek wg instrukcji. Takie zadania możecie przygotować samodzielnie, biorąc dowolną kolorowankę i wpisując w nią wyrazy. Ja kilka znalazłam w Zeszytach ćwiczeń Ortograffiti wyd. Operon (swoją drogą jest tam wiele ciekawych ćwiczeń- polecam) oraz w podręcznikach tego wydawnictwa (na co dzień nie uczę z nich).

NIEDOKOŃCZONY KOD QR

Zadaniem uczniów jest dokończyć kod wg instrukcji nauczyciela. Jeśli zrobią to poprawnie i bardzo dokładnie, bez problemu odczytają wiadomość ukrytą po QR kodem za pomocą aplikacji, która musi być zainstalowana w telefonie. Obok niedokończonego QR kodu umieszczam w ciągu wyrazy przy cyfrze, które uczniowie muszą uzupełnić odpowiednią głoską. PREZENT ode mnie :)

Jak wykonać taki kod? Skorzystaj z instrukcji Marty Borkiewicz- Florkowskiej z grupy Superbelfrzy LINK 

LUSTRZANE DYKTANDO 

Zastanawialiście się kiedyś, jak zainteresować ósmoklasistów ortografią? Ja często i zdaje się znalazłam sposób. Polecam dyktando lustrzane, czyli tekst czytany jest od dołu do góry i z prawej strony na lewo. Można dla ułatwienia wykorzystać lusterko. A jak do tego dodacie nietuzinkowy tekst, np. dyktanda Lema - sukces murowany :)

Takie dyktando przygotujecie bez trudu w GENERATORZE 

AKCJA SPRZEDAŻ, czyli które z moich materiałów możesz zakupić :)

 

Moje materiału dostępne są na platformie Złoty nauczyciel. Możecie znaleźć tam:

A) JĘZYK POLSKI

- ortografia:

Gra typu dobble, czyli podwójnie z ch i h KLIK

Gra typu dobble, czyli podwójnie z ą i  ę KLIK

Gra typu dobble, czyli podwójnie z rz i ż KLIK

Gra typu taboo z ó/u KLIK

Gra typu taboo z ch/h KLIK

Gra typu taboo z ż/rz KLIK

Gra 5 sekund ortografia KLIK

Gra ortograficzna MUCHA z ó i u KLIK

Gra ortograficzny Piotruś/memory z CH KLIK

Gra ortograficzny Piotruś/memory z H KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memeory z Ż KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memory z RZ KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memory z U  KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memory z Ó KLIK

Szyfrowana gra ortograficzna z Ó KLIK

Puzzle ortograficzne KLIK

Domino ortograficzne z Ó KLIK

Domino ortograficzne z U KLIK

Domino ortograficzne z RZ KLIK

Domino ortograficzne z Ż KLIK

Domino ortograficzne z CH KLIK

Domino ortograficzne z H KLIK

Ortograficzne kieszonki KLIK

Karty pracy - Mapa Rozwiązań Problemów Siriasa z ó i u KLIK

Karta pracy - Mapa Rozwiązań Problemów Siriasa z ch i h KLIK

Niedokończony kod QR z rz i ż KLIK

- lektury

Karta pracy ,,Zemsta" KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Zemsta" A. Fredro KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Mikołajek" R. Goscinny, J.J. Sempe KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Kajko i Kokosz" J. Christa KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Opowieść wigilijna" Ch. Dickens KLIK

Gra ,,Kim jestem?" Lektury 7-8 KLIK

Gra ,,Kim jestem?" Mitologia KLIK

Domino mitologiczne KLIK

Puzzle ,,Bogowie greccy" KLIK

- gramatyka

Gramatyczne kieszonki KLIK

Plansza - gramy w przypadki KLIK

Trimino - przypadki KLIK

Gra ,,Kto ma, ja mam" - części mowy KLIK

Puzzle - części mowy z symbolami Monessori KLIK

Notatka- książeczka o częściach zdania (uzupełniona i pusta) KLIK

- frazeologia

Domino z biblizmami KLIK

Książeczka z frazeologizmami ze słowem KOT i kolorowankami KLIK

Notatka z frazeologizmami w kształcie świnki KLIK

Notatka z frazeologizmami w kształcie ryby KLIK

Notatka z frazeologizmami ze słowem kot KLIK

Notatka z frazeologizmami ze słowem jajko KLIK

Memory ,,Frazeologizmy" KLIK

Puzzle frazeologiczne KLIK

Puzzle w kształcie serca z frazeologizmami ze słowem SERCE KLIK

Puzzle z mitologizmami KLIK

Cztery pory roku we frazeologizmach KLIK

Tangram z przysłowiami o domu KLIK

- escape book

Ukryta lista lektur KLIK

- środki poetyckie

Poetycka jesień (puzzle + przykłady środków na liściach) KLIK

Poetycka zima (puzzle + przykłady środków na śnieżynkach) KLIK

Poetycka wiosna (puzzle + przykłady środków na kwiatach) KLIK

Poetyckie lato (puzzle + przykłady na symbolach wakacji) KLIK

Domino (środek poetycki + definicja) KLIK

Zakodowany obrazek KLIK 

- kreatywne pisanie

Karty ,,Co jeśli...?" KLIK

Karty ,,Co jeśli...? Lektury" KLIK

Karty ,,Taka historia" KLIK

Karty ,,Dziurawe historie" KLIK

- formy wypowiedzi

Zestaw do nauki rozprawki (gra typu memory i wzorcowa rozprawka) KLIK

- inne

Karta pracy do wiersza Juliana Tuwima ,,Spóźniony słowik" KLIK

Trimino - środki poetyckie w ,,Reducie Ordona" KLIK

Domino rysowane - homonimy KLIK

Domino teoretycznoliterackie KLIK

Domino - archaizmy KLIK

Domino - antonimy KLIK

Domino - skróty KLIK

Memory - archaizmy KLIK

Memory ,,Powiedzenia łacińskie" KLIK

Memory/Czarny Piotruś-skróty KLIK

Gra typu taboo z literatury (postaci, gatunki, autorzy, tytuły) KLIK

Karty ,,Słowo dnia" KLIK

Katy ,,Słowo dnia" wersja ,,Bądź elokwentny" KLIK

Pakiet ,,Bądź elokwentny" (gazetka, krzyżówka, wykreślanka, karty ,,Słowo dnia") KLIK

Łowcy błędów- zadania na poprawność językową KLIK

Bogowie słowiańscy - gotowy materiał dydaktyczny (scenariusz lekcji, książeczka, quiz, gazetka) KLIK

Zestaw z homonimami (puzzle, memory, karta pracy) KLIK

Słowotwórcze kości: złożenia, zestawienia, zrosty KLIK

C) HISTORIA

Karta pracy władcy/króla KLIK

Ja mam...Kto ma? Narodziny nowożytnego świata (klasa 6 wg Nowej Ery) KLIK

Ja mam...Kto ma? Początki średniowiecza (klasa 5 wg Nowej Ery) KLIK

Puzzelkowe powtórzenie (klasa 4 wg NE, od Piastów do Jagiellonów) KLIK

Dobble Piastowie KLIK

D) GAZETKI

Łacińskie sentencje KLIK

Łacińskie zwroty KLIK

Pan Przecinek ratuje życie KLIK

Bądź elokwentny KLIK

Pisownia NIE z różnymi częściami mowy zgodnie z nowymi zasadami (2026r.) KLIK

Na początek roku pt. Plecak pełen możliwości KLIK

Na początek roku pt. 10 rzeczy, które warto zrobić w nowym roku szkolnym KLIK

Literacki Nobel KLIK

E) ŚWIĘTA

Tangram w kształcie litery W z przysłowiami związanymi z Wielkanocą KLIK

Walentynkowa gra planszowa KLIK

F) MOTYWACJA  

Wlepki motywacyjne cz.1

Wlepki motywacyjne cz.2 

Wlepki motywacyjne cz.3

G) GODZINA WYCHOWAWCZA

Scenariusze lekcji dla klasy 7 

Akcja inspiracja - sposób na ortografię cz. 2

Oto 5 sposobów na zapamiętanie wyrazów z trudnością ortograficzną:

1) PODWÓJNE (czyli ortograficzny odpowiednik dooble)

Należy przygotować zestaw kart (kół w moim przypadku) z wyrazami z ćwiczoną trudnością ortograficzną. Wyrazy powinny się co jakiś czas powtarzać. Najlepiej gra sprawdza się w grupie do 5 osób. Każdy z uczestników otrzymuje taką samą liczbę kart. Zadaniem jest jak najszybsze pozbawienie się swojego zestawu poprzez wypatrzenie dwóch identycznych wyrazów na karcie, która leży na stole i na jednej ze swych kart. Wygrywa osoba, która pozbędzie się wszystkich. Gra jest szybka, więc można rozegrać kilka rund.

Można zakupić:

Podwójnie z ż i rz

Podwójnie z ch i h

Podwójnie z ą i ę

2) ORTOGRAFITTI (czyli ortograficzne rysowanki)

Wariant 1 Każdy z nas ma wyraz/y, które trudno mu zapamiętać, mimo usilnych prób. Warto pobawić się z dzieciakami w grafficiarzy i poprosić o zapisanie trudnego wyrazu ozdobnym pismem na całej stronie w zeszycie. Prace tego typu możecie podpatrzyć u Wioletty Rafałowicz. KLIK

Wariant 2  Uczeń tworzymy rysunek trudnego wyrazu z literą sprawiającą trudność. Przykłady poniżej pochodzą z książki ,,Ortografia obrazkowa" Joanny Glasman.

PIÓRO                                                              HYDRANT

autor: Monika Puszek

3) ORTOWIERSZYKI (czyli ortograficzna pamięć)

Pamiętam do dziś powyższy wiersz ortograficzny (i inne) Witolda Gawdzika, których nasza polonistka kazała się mi uczyć na pamięć, bo miałam ogromne problemy z ortografią. Rzeczywiście mi pomogły. Wyrazy, które się w nich znajdowały, zapamiętałam na zawsze.  

Gdzie znaleźć ortowiersze? Na przykład: 

- W. Gawdzik ,,Ortografia na wesoło i na serio",

- T. Elbanowski ,,Ortografia w wierszykach" (3 książki),

- B. Dyl ,, Jak przez wiersze ortografia szybko nam do głowy trafia", 

- wiersze Małgorzaty Strzałkowskiej.

4) BINGO (czyli wzmacniamy ortograficzną czujność)

O tym pomyśle przeczytałam u Słonik Gabinet Terapii Dysleksji.

Każdy uczestnik gry otrzymuje 24 kartoniki. Z nich wybiera 9 i układa w trzech rzędach po trzy wyrazy. Nauczyciel odczytuje pozostałe wyrazy widoczne na kartonikach. Jeśli uczestnik gry znajdzie odczytany wyraz w swoim stosiku, mówi, jak ten wyraz napisać i odwraca kartonik na drugą stronę. Gdy odwrócone kartoniki utworzą linię prostą pionową lub prostą poziomą, gracz krzyczy „BINGO”! Ta osoba wygrywa grę. 

5) SUDOKU (czyli logika w służbie ortografii)

Zasada pracy z sudoku ortograficznym jest takie samo jak w tradycyjnym. Należy tak uzupełnić kratki, by w żadnym pionie i poziomie wyraz się nie powtórzył. 

Ode mnie do pobrania dostajecie SUDOKU z RZ.

W jego stworzeniu pomógł mi generator SUDOKU na www.edu-games.org 

Jak w nim tworzyć? Na pewno pomocny będzie filmik Agnieszki Pietnoczki  z Edukacji na tik toc FILM  

Warto zajrzeć do trzech moich starszych wpisów, w których też poruszam tematykę ortografii

PIERWSZY

DRUGI

TRZECI

Akcja inspiracja - pomysły na ortografię cz.1

Przedstawiam Wam 5 pomysłów na utrwalanie zasad ortograficznych:

1) PUZZLE

Przygotuj trzyczęściowe puzzle. W części środkowej umieść zasadę, po bokach przykłady. Pocięte i wymieszane puzzle rozłóż na stole. Zadaniem ucznia jest złożyć puzzle. Trudno wykonać układankę dla każdego ucznia, ale to narzędzie do utrwalenia możesz użyć do pracy w grupie lub jako jedną ze stacji. Świetnie sprawdza mi się na zajęciach wyrównawczych.

Puzzle do nabycia TUTAJ

2) ORTOGRAFICZNE 5 SEKUND

Przygotowane karty kładziemy pytaniami do dołu na stoliku, który ustawiamy na środku sali. Klasę dzielimy na 4 grupy, które ustawiamy po każdym boku stołu. Osoba z pierwszej grupy czyta pytanie osobie z grupy naprzeciwko. Osoba z drugiej grupie musi odpowiedzieć w ciągu 5 sekund. Jeśli tego nie zrobi (idzie na koniec swojej grupy), na pytanie może odpowiedzieć osoba, która je czytała. Jeśli odpowie, zatrzymuje kartę, jeśli nie, wraca na spód kart z pytaniami. Następnie osoba z grupy drugiej czyta osobie z grupy pierwszej. Potem osoba z grupy trzeciej czyta pytanie osobie z grupy czwartej, itd., itp. Dobre zadanie dla uczniów klasy 8. Może być też częścią szkolnego konkursu ortograficznego :)

Grę możesz nabyć TUTAJ

3) TEST NA UWAŻNOŚĆ

Przygotowujemy co najmniej tyle kart testu na uważność, ile mamy uczniów w klasie. Kiedy młodzież wchodzi do sali, rozdajemy każdej osobie kartę. Zabawa polega na skupieniu się, uważnym słuchaniu tego, co mówią i robią inni, by w odpowiednim momencie wykonać to, co ma się na swojej karcie. Zadanie świetnie sprawdza się na początku lekcji, jest ciekawym wprowadzeniem w temat, urozmaiceniem nudnych ćwiczeń. 

4) PRZYKŁAD - WNIOSEK (mapa Danielo Siriasa)

O mapie i jej wykorzystaniu pisałam TU

Metoda wspaniale sprawdzi się, gdy dopiero wprowadzamy zasady i stawiamy na samodzielność uczniów. Można taką kartę jak poniżej rozdać każdemu uczniowi lub grupie.

Zakupisz gotowe z  u/ó TUTAJ.

5) MNEMOTECHNIKA

Młodzieży trudno zapamiętać zasady ortograficzne. Mi się sprawdziły krótkie wierszyki i rymowanki opatrzone zabawnym rysunkiem. Skąd wziąć wierszyki? Sięgam po niezawodnego Witolda Gawdzika (Profesora Przecinka) lub wierszyki Małgorzaty Strzalkowskiej. Myślę, że warto dać też możliwość wymyślenia własnych.

Jeśli spodobał Ci się pomysł z wierszykami i obrazkami, możesz pobrać kartkę z czterema obrazami :) WKLEJKI

Akcja inspiracja - lekcja w ruch

    Choć wielu nauczycielom to wciąż wydaje się niedopuszczalne, lekcje powinny przypominać coraz bardziej zajęcia wychowania fizycznego, bo... mózg uczy się w ruchu!                    

    W klasach, gdzie słychać dużo śmiechu i gwar edukacyjny, nie dyscyplinarny, rodzą się przyszli naukowcy, liderzy i profesjonaliści. Zadaniem nauczyciela w klasie nie jest poskromić i ułożyć swoich uczniów, a obudzić w nich pęd do wiedzy – ale jak wprawić kogoś w ruch, tym bardziej w pęd, siedząc w ławce?

ruch + emocje + wiedza = przepis na udaną lekcję 

    Podaję 9 sposobów na rozruszanie klasy.  

☝ BIEGANE DYKTANDO

Uczniowie zostają podzieleni na dwuosobowe grupy. W każdej wybieramy tzw. biegacza, który ma za zadanie podbiec do kartki z dyktandem, przeczytać zdanie lub zdania, następnie podbiec do kolegi/ koleżanki "pisarza" i podyktować jak największą ilość zapamiętanych wyrazów czy zdań. Pisarz zapisuje to, co usłyszał. Uczniowie mogą zamieniać się rolami. Biegacz może biegać tyle razy, ile potrzebuje. Nie wolno krzyczeć, fotografować tekstu.

☝ STACJE

Należy odpowiednio przygotować salę lekcyjną i we właściwy sposób ustawić stoliki. Jedna ławka to jedna stacja (najkorzystniej zrobić 5-6). Każde stanowisko musi być oznaczone kolejnym numerem. Przy każdym stanowisku zostaw polecenie, instrukcję wykonania zadania. Podziel klasę na grupy - mniej niż stacji - i każdej daj kartę pracy do zapisywania na niej odpowiedzi. Uczniowie "odwiedzają" stacje w dowolnej kolejności.

    Stacje powinny zawierać zadania o różnym stopniu trudności oraz aktywizować różne zmysły i uwzględniać rozmaite formy aktywności. Zmiana stacji następuje po wykonaniu poprzedniego zadania.

Nauczyciel czuwa nad sprawnym przebiegiem lekcji i kontroluje czas oraz sprawdza poprawność wykonanych zadań.

☝KOLEJNOŚĆ

Ile razy pisaliście z klasą plan zdarzeń i słyszeliście jęk :"Znowu?" To może warto spróbować ruchomego planu zdarzeń... Każdy uczeń otrzymuje kartkę z wydarzeniem. Zadaniem młodzieży jest ustawić się w takiej kolejności, w jakiej wystąpiły wydarzenia w tekście. Można też wykorzystać do ułożenia wyrazów w kolejności alfabetycznej. Ten rodzaj ruchu świetnie się nada na historii przy chronologii. 

☝ZNAJDŹ PARĘ

Należy przygotować pasującą do siebie parę kartek, np. wyraz + zasada albo postać + lektura lub frazeologizm i wyjaśnienie. Rozdajemy losowo kartki uczniom. Zadaniem młodzieży jest znaleźć swoją parę.

☝UKRYTE-ZAKRYTE

Chowamy kartki w różnych częściach sali, a zadaniem młodzieży jest je odnaleźć. Należy poinformować młodzież, ile kartek ukryliśmy. Co możemy ukryć w kartkach? Mogą być zadania, które później rozwiążą. Mogą być może wyrazy, z których trzeba ułożyć hasło - temat lekcji. Mogą być wyrazy z trudnościami ortograficznymi - po znalezieniu należy podać zasady lub z tymi wyrazami ułożyć zdania/tekst.

☝GRA W KLASY

Potrzebne będą: kreda - do narysowania chopka, i pudełko po paście na buty napełnione piaskiem (ewentualnie kamyk). Należy narysować takiego chopka, który będzie miał wymaganą przez nas liczbę "okienek" - zależności co będziemy utrwalać. Na przykład do utrwalenia przypadków potrzebujesz 7 pól - każde pole to inny przypadek. Dziecko skacząc na jednej nodze, przesuwa krążek (pudełko po paście) na kolejne pole i podaje pytania kolejnych przypadków (ich nazwy mogą być zapisane na chopku) lub/i  odmienia wyraz. Można nie przesuwać krążka tylko kazać skakać na jednej, obu nogach i odmieniać. podobnie można zrobić z częściami mowy - każde pole to inna część mowy, skacząc uczniowie podają pytania danej części mowy. Jeśli się pomyli, zaczyna od nowa (może też czekać na kolejną szansę, stając na końcu kolejki, by spróbować raz jeszcze). 

☝RZUT PIŁKĄ

Należy mieć ze sobą miękką piłkę, nie musi być duża. Może być też kłębek wełny czy mała poduszka.

Nauczyciel rozpoczyna zabawę, podczas której uczniowie przekazują sobie piłkę, wyznaczając kolejnego pytanego. Uczniowie mogą w ten sposób podawać wyrazy ze wskazana zasadą ortograficzną lub np. rzeczowniki na określona literę.

☝ PRZESIADKA

Na początku należy przygotować tyle zadań, ile mamy uczniów (ewentualnie par, jeśli mamy w klasie więcej niż 25 osób - warunek konieczny). Warto postarać się, by każde z ćwiczeń wymagało takiej samej ilości czasu do wykonania i by nie przekraczało dwóch minut. Wtedy jest szansa, że wykonają wszystkie zadania. Ważne jest też ułożenie ławek i krzeseł. Należy je ustawić w taki sposób, by na sygnał przesiadki (gwizdek lub hasło) zmienili miejsce bez przeszkód.

☝PODSKOKI, PRZYSIADY, RUCH RĘKĄ

Najprostszy ze sposobów na utrwalenie zasad ortograficznych czy części mowy. Uczniowie wstają z krzeseł. Zasuwają je, by stworzyć sobie przestrzeń. Nauczyciel musi mieć przygotowany zestaw wyrazów. Ustala zasady, np. jeśli dany wyraz zapisujemy wielką literą, to skaczesz, a jak małą kucasz; jeśli wyraz jest czasownikiem - robisz przysiad, jeśli rzeczownikiem - machasz ręką.

 

Akcja inspiracja - złap muchę!

Podczas mojego wystąpienia w czasie Letniej Akademii Innowacyjnego Polonisty (kto nie widział, może obejrzeć TU ) wspominałam o wielu grach, które nie zostały jeszcze opisane przeze mnie na blogu. Jedną z nich jest gra w "Muchę". Natknęłam się na nią około 2 lata temu na Printotece. Świetnie nadaje się na urozmaicenie żmudnych zajęć ortograficznych czy gramatycznych oraz na Cody Week, bo zawiera elementy kodowania. Każdy uczeń otrzymuje swoja kartkę z grą, na której jest tabela ze słowami z muchą pośrodku. Zadaniem uczestnika zabawy jest poruszanie się zgodnie z kierunkiem strzałek, zaczynając od pola, na którym jest owad,by odkryć wyraz, z którym uczeń ma pracować, np. odmienić przez przypadki czy uzasadnić pisownię.

Moją ortograficzną wersję "Muchy" możecie pobrać STĄD. Printoteka oferuje darmową, "czystą" kartę do samodzielnego uzupełnienia i zakodowania, którą pobierzesz TUTAJ. Inne zabawy z ortografią znajdziesz też w POŚCIE.

Akcja lekcja/inspiracja - ortograficzny escape room

Miałam wiele wątpliwości czy zrobić lekcję w postaci escape room. Walczyłam ze sobą prawie pół roku. Wreszcie nadarzyła się okazja - Dzień Języka Polskiego. Chciałam, żeby było inaczej, by młodzież zapamiętała ten dzień. Początkowo planowałam rozgrywki międzyklasowe, ale trudno w tak wielkiej szkole przeprowadzić takie przedsięwzięcie. Zdecydowałam się na wariant mini - zrobiłam swoim dwóm klasom czwartym.
Na początku podzieliłam ich na dwie grupy - chłopców i dziewczyn. Każdej wręczyłam informację:
Moi Drodzy!
Przed Wami godzina polonistycznych zagadek. Każde zadanie zbliża Was do otwarcia magicznej skrzynki. Współpracujcie, dzielcie się zadaniami, aby zdążyć przed dzwonkiem na przerwę.
Trzymam kciuki za Wasz wspólny sukces.
Powodzenia. Pani Justyna.
Celem zabawy było zdobycie szyfru do kłódki blokującej dostęp do zawartości skrzynki.

Potem wręczyłam im pierwszą zagadkę - rozszyfrowanie tematu zajęć. Najpierw jednak musieli odszukać ukryty w sali Szyfr Cezara.

 Zawieszony został na gazetce. Po odczytaniu zadania podałam ich rymowaną zagadkę (każdej grupie inną), która podawała miejsce ukrycia koperty z kolejnym zadaniem. Prawidłowe wykonanie dawało pierwszą cyfrę szyfru. Po pokazaniu mi odpowiedzi otrzymywali kolejną zagadkę (taką samą) ukrycia koperty z zadaniem - "Kiedyś byłam zielona, dziś jestem biała". Chodziło o tablicę - ponieważ grupy wcześniej miały gdzie indziej ukryte koperty, nawet nie podejrzewały, że dam im to samo :) . Z tyłu przyczepiłam koperty z zadaniem. I tak od zadania do zadania dotarli do kodu.
Obu klasom zajęło to mniej niż 45 minut, około 30-35min. Uczniowie nieuważnie czytali polecenia, przychodzili np. z wykonaniem polonistycznego polecenia, a nie z cyfrą. Trzeba było powtarzać: "Czytajcie ze zrozumieniem".
Jeśli podoba Wam się pomysł na lekcję, to zadania możecie pobrać TU.
Czy to dobra metoda na naukę? Uczucia mam mieszane. Oprócz ćwiczenia umiejętności ortograficznych, ćwiczyliśmy też spostrzegawczość, logiczne myślenie, współpracę. Lekcji towarzyszyły emocje, ale... czy treści zostały zapamiętane? W obu klasach znaleźli się uczniowie, którzy nie zaangażowali się w pracę, wynikły nieporozumienia w grupie. Z drugiej strony - czy nie jest też tak na "zwyczajnej" lekcji???
Z pewnością to metoda czasochłonna. Wymyślenie koncepcji pokoju oraz jej zrealizowanie zajęło mi 3 godziny. Raz do roku mogę się w to pobawić :)

Akcja lekcja - Rzeczowniki znamy, przez przypadki je odmieniamy

Lekcja powstała na hospitację. Czwartoklasiści byli już po jednych zajęciach o rzeczowniku, na których m.in. wprowadziłam przypadki. Na kolejnych mieliśmy ćwiczyć odmianę. Wydawałoby się, że lekcja typowo ćwiczeniowa i ciekawie nie da się jej przeprowadzić. Mnie się jednak udało :) Poszperałam w Internecie, materiału było mnóstwo i oto co wyszło.
Przed wejściem do klasy uczniowie losowali grupę, w której będą pracować. Na początku powtórzyliśmy wiadomości z poprzednich zajęć. Ponieważ nie mam w klasie tablicy multimedialnej tylko dostęp do rzutnika, więc wyświetliłam krzyżówkę, a jednego z uczniów posadziłam przy komputerze, by na bieżąco ją uzupełniał. Wzięłam ją z podręcznika dla nauczyciela z Nowej Ery, więc wybaczcie, że jej nie zamieszczę na swoim blogu, bo złamałabym przepisy. Po tym zapisaliśmy temat, wkleiliśmy cel i kryteria sukcesu.
Dzieciaki miały nauczyć się w domu pytań kolejnych przypadków. By sprawdzić czy wykonali zadanie przygotowałam dla nich trimino. Pierwszy raz mieli z nim do czynienia, więc trzeba było wyjaśnić, na czym zabawa będzie polegać. Przy okazji zapytałam o nazwę figury geometrycznej, z jakiej wykonałam trimino (kompetencje kluczowe!) i jej właściwość (trójkąt równoboczny - zapis pojawił się na tablicy). Grę możecie pobrać TU. Gdybyście chcieli zrobić własne, to podaję link do generatora TRIMINO

Następnie w grupach odmieniali rzeczownik fasola przez przypadki i liczby (zeszyt ćwiczeń z wydawnictwa GWO, na którego podręcznikach pracuję, ćw. 3/50). Potem rozdałam im układankę z odmiany rzeczowników, którą znalazłam na blogu Blue School. Zabaw polega na dopasowaniu do okien tabelki rzeczowników w odpowiednim przypadku. Bardzo ciekawe zadanie, angażowało ogromnie uczniów. Odkryli samodzielnie, że niektóre wyrazy pasują do kilku przypadków. Chodzi jednak o to, by tak ułożyć, by każde pole było zapełnione. Grę możecie pobrać z bloga Blue-Niki(pseudonim autorki pomysłu), oto LINK
Na koniec wróciliśmy do ćwiczeń GWO. Zadanie (ćw. 5/51) polegało na dokończeniu zdań wskazanym rzeczownikiem oraz określeniu formy gramatycznej - przypadek i liczba. (Możecie znaleźć ćwiczenia na egzemplarzu okazowym TUTAJ)
Może nie uwierzycie, ale zajęło nam to tylko 45 minut.Bardzo intensywne 45 minut. Sama byłam zdziwiona, jak wiele udało nam się zrobić. A już miodem na serce była odpowiedź dzieciaków na pytanie pani dyrektor, czy lubicie język polski. Gromkie tak sprawiło, że uśmiechałam się przez cały dzień.

Akcja inspiracja - zamiast kolejnej kserówki

W wakacje pałętam się od czasu do czasu po sklepach w poszukiwaniu ciekawych materiałów, które będę mogła potem wykorzystać na lekcjach. Tak wpadły w moje ręce koszulki na wizytówki w pewnym owadzim markecie. Wrzuciłam do koszyka jako "przydasia". Nie wiedziałam, do czego użyję.

Aż do tego tygodnia. Leżenie w chorobie sprzyja myśleniu :)
Koszulka jest dwustronna, składa się z kieszeni, do których można włożyć kartki wielkości wizytówki. Pierwszy pomysł dotyczył nauki ortografii. Po jednej stronie umieściłam wyrazy, w których brak litery u lub ó, po drugiej uczeń będzie musiał dopasować odpowiednią karteczkę, jakim u/ó uzupełnić. Potem lawinowo posypały się pomysły na wykorzystanie pomocy, np. na gramatyce dopasowanie formy czasownika do czasownika,łączenie synonimów lub antonimów, na historii dat do wydarzeń, pojęć do ich definicji, postaci z biogramem. W sumie za jednym razem używając jednej koszulki, zrobisz co najmniej 10 przykładów (jeśli zrobisz na wizytówce, jak ja na przykładzie na zdjęciu z ortografii, to nawet więcej).

Plusy tej pomocy dydaktycznej wg mnie:
- możliwość wielokrotnego użycia kart (jak już raz wykonamy, to użyjemy w różnych klasach, w kolejnych latach),
- możliwość użycia wielokrotnego samych koszulek - nie wydaję na zalaminowanie (oszczędność) - na różnych przedmiotach,
- można wykorzystać jako szybką kartkówkę lub pracę dodatkową dla ucznia, który się nudzi, bo już pracę skończył,
- przyda się na nagłe zastępstwo,
- urozmaicenie ćwiczeń.
Zdaję sobie sprawę, że ktoś może powiedzieć, że przecież tego typu zadania można zrobić w zeszycie czy na tablicy multimedialnej. Zgodzę się, ale...Nie wszyscy maja swobodny dostęp do aktywnej tablicy, poza tym unikniemy kolejnej kserówki. No i element zaskoczenia, inności na lekcji, zamiast kolejnych żmudnych ćwiczeń, jest nieoceniony.

Akcja lekcja - trudne słówka z ż i rz

Kto tu zagląda ten wie, że uwielbiam metodę stacji. Poniżej przedstawiam Wam mój pomysł na lekcję ortograficzna z wykorzystaniem stacji. Zaplanowałam ją dla klasy 4, ale myślę, że sprawdzi się też w 5. Z pewnymi modyfikacjami (użycie trudniejszych wyrazów) w klasach starszych. Podzielcie się w komentarzach opinią na temat zaplanowanych działań.

Przygotowanie sali przed lekcją - na ławkach leżą przygotowane materiały do pracy (kserówek tyle, ile uczniów w klasie); ławki oznaczone są numerami 1,2,3,4,5 (stacji musi być więcej o jedną niż ilość grup); ławki rozstawione tak, by żadna grupa sobie nie przeszkadzała; przy ławce tyle krzeseł, ile uczniów w grupie

Losowanie grup - uczniowie wchodzą do sali i losują z ciemnego woreczka kolorowy patyczek, kolor wskazuje z kim będzie pracował dany uczeń w grupie, nie ma wymiany patyczków

Grupy dostają instrukcję, na czym polega zadanie - patrz załącznik. Szef grupy losuje pierwszą stację i przy niej siada grupa, potem wykonują zadania wg własnego tempa i kolejności. Najszybsza grupa po sprawdzeniu poprawności wykonanych zadań otrzymuje oceny 5 za aktywność.

Przykładowe zadania:
Stacja 1 - Rozwiążcie krzyżówkę ortograficznej na platformie e-learningowej LearningApps: https://learningapps.org/5424402 .Wpiszcie hasło na karcie zbiorczej. Za pomocą słownika języka polskiego wyjaśnijcie znaczenie hasła.
Stacja 2 - Do słów:brzask, grzmot, krzaki, przyjaciółka dopiszcie po jednym rymującym wyrazie. Podajcie zasadę ortograficzną, która obowiązuje w wyżej wymienionych wyrazach. Ułożycie zdania z każdym słowem. Zadanie do wykonajcie na karcie zbiorczej.
Stacja 3 - Wykreślcie 6 wyrazów ukrytych w wykreślance z "Ż". Wyjaśnijcie pisownię wyrazów. Zadanie wykonajcie w zeszytach. (kserówka dla każdego)
Stacja 4 - W woreczku znajdują się kości opowieści. Waszym zadaniem będzie napisanie na karcie zbiorczej minidyktanda. Dyktando musi składać się z 5 zdań i zawierać przynajmniej 2 wyrazy z ż i 3 wyraz z rz. Rzućcie kostkami, zapiszcie wyrazy, które wypadły i wykorzystajcie je w pisaniu dyktanda. Uwaga! Zdania muszą być poprawne pod względem ortograficznym i gramatycznym.
Stacja 5 - Zadanie do zeszytu - kserówkę wklejamy. Uzupełnijcie poprawnie tekst wpisując ż lub rz. Korzystajcie ze słownika ortograficznego.
Na du...ym boisku spotkały się dwie dru...yny piłkarskie. Piłka...e obu dru...yn gotowi byli do cię...kiej i długiej walki, by wygrać ten wa...ny mecz. Bramka... pierwszej dru...yny musiał się bardzo starać, by obronić st...ał p...eciwnika. Udało się! Jednak...e p...eciwnicy wyko...ystali szansę, jaką było wykonanie ....utu karnego. Kibice szaleli na trybunach. Niestety, jeden z zawodników
ot...ymał od sędziego ...ółtą kartkę. Jeden z piłka...y został kontuzjowany. P...erwano mecz na kilka minut. Trener pierwszej dru...yny za...ądał p...erwy.

Skorzystałam z:
- www.dyktanda.net , z którego pochodzi fragment dyktanda ze stacji 5 (ja dałam kserówki, ale zadanie można wykonać on line, jeśli macie więcej komputerów w klasie.
- instrukcji, którą znalazłam kiedyś w Internecie (nie zapisałam sobie skąd ani czyje, ale autorka miała na imię Ala, dziękuję)
- learningapps.org, krzyżówkę wykonałam samodzielnie (na platformie jest mnóstwo aplikacji publicznych, które możecie wykorzystać)
- www.senteacher.org, by stworzyć wykreślankę.

Akcja inspiracja - kodowanie off line

Do kursu z eTwinningu pt. "Kodowanie off line" podchodziłam nieufnie, jak do jeża. Zastanawiałam się, po co mi to na polskim???? W trakcie kursu zorientowałam się, że ja koduję od dawna na zajęciach, tylko nie wiedziałam, że to kodowanie :)
Kodowanie/programowanie, to - najprościej mówiąc - pisanie kodu, który pozwoli nam uzyskać określony efekt w działaniu.
Warto uczyć (się) kodowania, bo ono:
- wymaga i uczy logicznego myślenia (Pozwala wnikliwie przeanalizować problem, podjąć decyzję, a następnie zweryfikować jej trafność - i spróbować znowu),
- wspiera kreatywność,
- uczy rozwiązywania problemów,
- pomaga odnaleźć się w świecie technologii,
- jest inwestycją w zawodową przyszłość (Brakuje dobrych programistów - aż 4 z 10 pracodawców narzeka na trudności ze znalezieniem pracowników wyszkolonych w tym obszarze.Jasne - nie każde dziecko zostanie zawodowym programistą. Dla wielu będzie to po prostu dobra zabawa i zajęcia skutecznie wspierające ich rozwój. Jednak część z tych dzieci odkryje w sobie pasję do programowania i zechce związać z tym zajęciem swoją karierę zawodową).
Jeśli ktoś z nauczycieli uważa, że programowanie jest trudne, niech spojrzy na pomysły, które narodziły się podczas kursu.

RYSOWANIE ja skupiłam się na zadaniach z polami; stąd GRAFICZNE DYKTANDO do pobrania --> Kliknij Do czego praktycznie je wykorzystać? Jako wprowadzenie do lekcji lub podsumowanie, zakodowania ortografii, jako pracę domową.
O graficznych dyktandach poczytacie też u Zakręconego Belfra oraz Pani Kowalskiej

ZAGADKI LOGICZNE wdrażają umiejętność analitycznego myślenia, wykluczania pewnych danych, wprowadzania w ich miejsce innych; stąd znane może niektórym m.in. z Printoteki SUDOKU ORTOGRAFICZNE Moja wersja do pobrania --> Kliknij

LABIRYNTY można stworzyć na ich podstawie prostą GRĘ ORTOGRAFICZNĄ do pobrania --> Kliknij Gotowe, ciekawe labirynty gramatyczne znalazłam w książkach Operonu(Seria: "Odkrywamy na nowo." Kształcenie językowe.Podręcznik dla szkoły podstawowej). Nie mogę umieścić zdjęcia, bo nie mam do tego praw, ale poszukajcie.

KODOWANIE To mogą być znane wam z wcześniejszego wpisu kolorowe zdania Do pobrania --> Klik lub zakodowane obrazki, czyli REBUSY!Do pobrania --> Kliknij

SZYFRY Znanych szyfrów jest wiele, np. szyfr Cezara, alfabet Morse'a czy szyfr liczbowy na pewno są Wam dobrze znane, można skorzystać także z szyfrów harcerskich- o nich poczytacie TU . Do czego wykorzystać? Można zapisać w ten sposób temat zajęć, na pewno zaintrygujemy tym uczniów, zaangażujemy w lekcję. Można wykorzystać przy zapisaniu jakiegoś polecenia, gdy lekcja przebiega jako escape room czy jest jedną ze stacji zadaniowych. Mój pomysł - rok temu pisałam o zaszyfrowanej liście lektur pisałam TU Klik

Akcja inspiracja - wizyta w sklepie ogrodniczym

Mój ogród jesienią 2017r.
Kto by przypuszczał, że pomoce dydaktyczne znajdują się w sklepie ogrodniczym? Chyba tylko ludzie zakręceni na punkcie nauczania mogą znaleźć inspiracje wszędzie. Śmiem pretendować do tej grupy. No i cóż odkryłam? Tabliczki! Znacie takie tabliczki do umieszczania w doniczkach lub na grządkach, żeby się wiedziało, co się gdzie wysiało? Zapewne kojarzycie. I ja kupiłam je sobie, ale nie do swego ogródka, tylko do pracy. Co z nimi robię?
Nie wszystkie dzieci posiadają "wypasione" telefony komórkowe, a nawet jak mają, to brak w nich Internetu.(uczniowie nie mają dostępu do szkolnego WI-FI). Jak w takim razie grać z młodzieżą w np. Milionerów na LearningApps? Doskonale nadają się do tego tabliczki. Rozdaję je każdemu z klasy wraz z kredą i chusteczką nawilżającą. Pokazuję pytanie na tablicy multimedialnej, a uczniowie odpowiedź zapisują na tabliczkach. Ci, którzy odpowiedzieli dobrze, grają dalej, ci co źle, odkładają. Osoba, która odpowiedziała na największą ilość pytań, zostaje nagrodzona - plusem lub oceną, zależy od tego na ile pytań odpowiedziała.
Drugi sposób to nauka ortografii: mówię słowo, np. sójka, a młodzież zapisuje odpowiedź na tabliczce. Może to być całe słowo albo tylko trudność, czyli, np.ó. Kto odpowie źle, nie bierze udziału w dalszych rozgrywkach.

Kiedyś prosiłam o wykonywanie dwustronnych lizaków - z jednej strony było ó, z drugiej u. Wymawiałam słowo,a dzieciaki decydowały, jak zapisać. Myślę, że tabliczki są lepsze, bo istnieje mniejsze ryzyko oszustwa. Przy lizakach ortograficznych siedzący z tyłu widział, co kolega przed nim wskazał i mógł zmienić szybko zdanie, gdy zauważył, jak większość odpowiedziała. Przy tabliczkach nie ma takiej możliwości. Jak podoba się Wam mój pomysł?