Akcja lekcja - pierwsza (ponownie) lekcja polskiego w klasie 8

Kolejny rok z klasą. Znów musisz opowiedzieć uczniom o zasadach pracy, choć oni je doskonale znają. Ty się ,,produkujesz" przez 45 minut, młodzież próbuje nie zasnąć. Obie strony odgrywają swoje role. Kończą się zajęcia i ??? Co zyskałeś/aś tą lekcją? Co wynieśli z niej Twoi uczniowie? Jaki był wymierzalny cel zajęć?

Jeśli zadałeś/aś sobie choć raz podobne pytanie, to może rozwiązaniem na tę bolączkę będzie poniższy pomysł na lekcję.

Temat: Instrukcja obsługi języka polskiego, czyli jak działa dobra lekcja.

Cel: formułuję zasady obowiązujące na lekcji języka polskiego

KSU: wiem, czym jest instrukcja i do czego służy; potrafię napisać instrukcję z zastosowaniem punktów, trybu rozkazującego i jasnych wskazówek; umiem żartobliwie, ale celnie, bez obrażania przedstawić zasady pracy na lekcji języka polskiego; moja instrukcja jest czytelna, zrozumiała i zabawna 

Środki dydaktyczne: przykładowa instrukcja do wyświetlenia, tablica multimedialna, karta pracy

Przebieg zajęć.

1. Jeśli to pierwsze spotkanie z klasą po wakacjach, to warto poświęcić kilka chwil, a nawet całą godzinę, na rozmowę z młodzieżą o tym, jak upłynął im czas, co robili, czy tęsknili (są tacy, sama do nich należałam), czy spotkały ich jakieś przygody, poznali nowych ludzi. Nikt mnie nie przekona, że to marnowanie czasu. To ważny punkt budowania relacji między młodym człowiekiem a nauczycielem. Wszak, że posłużę się nieco wyświechtanym, ale ciągle aktualnym sloganem - Edukacja to RELACJA.

2. Łatwo wtedy nawiązać do własnych wakacyjnych doznań. Ja np. mówię, że wędrując po górach , w jednym ze schronisk w toalecie znalazłam taką oto instrukcję. Zazwyczaj jest trochę śmiechu i szoku.

(Jeśli uważasz, że moja jest szokująca i nie wypada takowej pokazywać, możesz znaleźć w Internecie jakąkolwiek, np. mycia rąk.)

Po opadnięciu emocji prowadzę rozmowę kierowaną:

- Co przedstawia instrukcja?

- Co oznaczają kolejne rysunki?

- Czy można ją uznać za skuteczną? Dlaczego?

- Co jest śmieszne, a co celne?

- Jakie można wysnuć wnioski? 

3. Informuję, że na dzisiejszych zajęciach powinnam im przedstawić zasady pracy na lekcjach, ale ponieważ oni je doskonale znają, pracujemy wszak x lat ze sobą, to oni napiszą instrukcję. Podaję temat, cel i KSU.

4. Uczniowie otrzymują polecenie napisania instrukcji obsługi języka polskiego, czyli zbioru zasad obowiązujących na zajęciach. Mogą pracować w parach. Przedtem jednak warto na tablicy zapisać wskazówki do pracy:

- nadaj instrukcji tytuł,

- używaj trybu rozkazującego,

- pisz w punktach,

- zadbaj o czytelność, jasne wskazówki, poprawność ortograficzną, językową i interpunkcyjną,

- użyj humoru, ale nie obrażaj,

- możesz dodać zabawne rysunki.

Potem uczniowie przystępują do pracy. Powinno im to zająć 20 minut.

(Słabszym klasom możesz dać do uzupełnienia kartę pracy)

Kartę pracy znajdziesz TUTAJ.

5. Chętne osoby/pary prezentują swoje instrukcje. Młodzież rozmawia o tym, co było najtrafniejsze, co najzabawniejsze, a co najbardziej przydatne.

6. Na koniec daję trzy pytania ewaluacyjne (mogą być w formie ankiety online, np. na answergarden):

- Co zapamiętałeś/aś z dzisiejszej lekcji?

- Czy łatwo było pisać instrukcję? Dlaczego?

- Która zasada Twoim zdaniem jest najważniejsza na lekcji polskiego?

PS. Dawno temu pisałam o tym, jak przedstawiałam zasady pracy na zajęciach - poprzez m.in. Instrukcję obsługi Twojej nauczycielki ;) Jeśli jesteś zainteresowany/a, zajrzyj TUTAJ.

AKCJA SPRZEDAŻ, czyli które z moich materiałów możesz zakupić :)

 

Moje materiału dostępne są na platformie Złoty nauczyciel. Możecie znaleźć tam:

A) JĘZYK POLSKI

- ortografia:

Gra typu dobble, czyli podwójnie z ch i h KLIK

Gra typu dobble, czyli podwójnie z ą i  ę KLIK

Gra typu dobble, czyli podwójnie z rz i ż KLIK

Gra typu taboo z ó/u KLIK

Gra typu taboo z ch/h KLIK

Gra typu taboo z ż/rz KLIK

Gra 5 sekund ortografia KLIK

Gra ortograficzna MUCHA z ó i u KLIK

Gra ortograficzny Piotruś/memory z CH KLIK

Gra ortograficzny Piotruś/memory z H KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memeory z Ż KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memory z RZ KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memory z U  KLIK

Gra ortograficzna Piotruś/memory z Ó KLIK

Szyfrowana gra ortograficzna z Ó KLIK

Puzzle ortograficzne KLIK

Domino ortograficzne z Ó KLIK

Domino ortograficzne z U KLIK

Domino ortograficzne z RZ KLIK

Domino ortograficzne z Ż KLIK

Domino ortograficzne z CH KLIK

Domino ortograficzne z H KLIK

Ortograficzne kieszonki KLIK

Karty pracy - Mapa Rozwiązań Problemów Siriasa z ó i u KLIK

Karta pracy - Mapa Rozwiązań Problemów Siriasa z ch i h KLIK

Niedokończony kod QR z rz i ż KLIK

- lektury

Karta pracy ,,Zemsta" KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Zemsta" A. Fredro KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Mikołajek" R. Goscinny, J.J. Sempe KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Kajko i Kokosz" J. Christa KLIK

Gra Ja mam...Kto ma? ,,Opowieść wigilijna" Ch. Dickens KLIK

Gra ,,Kim jestem?" Lektury 7-8 KLIK

Gra ,,Kim jestem?" Mitologia KLIK

Domino mitologiczne KLIK

Puzzle ,,Bogowie greccy" KLIK

- gramatyka

Gramatyczne kieszonki KLIK

Plansza - gramy w przypadki KLIK

Trimino - przypadki KLIK

Gra ,,Kto ma, ja mam" - części mowy KLIK

Puzzle - części mowy z symbolami Monessori KLIK

Notatka- książeczka o częściach zdania (uzupełniona i pusta) KLIK

- frazeologia

Domino z biblizmami KLIK

Książeczka z frazeologizmami ze słowem KOT i kolorowankami KLIK

Notatka z frazeologizmami w kształcie świnki KLIK

Notatka z frazeologizmami w kształcie ryby KLIK

Notatka z frazeologizmami ze słowem kot KLIK

Notatka z frazeologizmami ze słowem jajko KLIK

Memory ,,Frazeologizmy" KLIK

Puzzle frazeologiczne KLIK

Puzzle w kształcie serca z frazeologizmami ze słowem SERCE KLIK

Puzzle z mitologizmami KLIK

Cztery pory roku we frazeologizmach KLIK

Tangram z przysłowiami o domu KLIK

- escape book

Ukryta lista lektur KLIK

- środki poetyckie

Poetycka jesień (puzzle + przykłady środków na liściach) KLIK

Poetycka zima (puzzle + przykłady środków na śnieżynkach) KLIK

Poetycka wiosna (puzzle + przykłady środków na kwiatach) KLIK

Poetyckie lato (puzzle + przykłady na symbolach wakacji) KLIK

Domino (środek poetycki + definicja) KLIK

Zakodowany obrazek KLIK 

- kreatywne pisanie

Karty ,,Co jeśli...?" KLIK

Karty ,,Co jeśli...? Lektury" KLIK

Karty ,,Taka historia" KLIK

Karty ,,Dziurawe historie" KLIK

- formy wypowiedzi

Zestaw do nauki rozprawki (gra typu memory i wzorcowa rozprawka) KLIK

- inne

Karta pracy do wiersza Juliana Tuwima ,,Spóźniony słowik" KLIK

Trimino - środki poetyckie w ,,Reducie Ordona" KLIK

Domino rysowane - homonimy KLIK

Domino teoretycznoliterackie KLIK

Domino - archaizmy KLIK

Domino - antonimy KLIK

Domino - skróty KLIK

Memory - archaizmy KLIK

Memory ,,Powiedzenia łacińskie" KLIK

Memory/Czarny Piotruś-skróty KLIK

Gra typu taboo z literatury (postaci, gatunki, autorzy, tytuły) KLIK

Karty ,,Słowo dnia" KLIK

Katy ,,Słowo dnia" wersja ,,Bądź elokwentny" KLIK

Pakiet ,,Bądź elokwentny" (gazetka, krzyżówka, wykreślanka, karty ,,Słowo dnia") KLIK

Łowcy błędów- zadania na poprawność językową KLIK

Bogowie słowiańscy - gotowy materiał dydaktyczny (scenariusz lekcji, książeczka, quiz, gazetka) KLIK

Zestaw z homonimami (puzzle, memory, karta pracy) KLIK

Słowotwórcze kości: złożenia, zestawienia, zrosty KLIK

C) HISTORIA

Karta pracy władcy/króla KLIK

Ja mam...Kto ma? Narodziny nowożytnego świata (klasa 6 wg Nowej Ery) KLIK

Ja mam...Kto ma? Początki średniowiecza (klasa 5 wg Nowej Ery) KLIK

Puzzelkowe powtórzenie (klasa 4 wg NE, od Piastów do Jagiellonów) KLIK

Dobble Piastowie KLIK

D) GAZETKI

Łacińskie sentencje KLIK

Łacińskie zwroty KLIK

Pan Przecinek ratuje życie KLIK

Bądź elokwentny KLIK

Pisownia NIE z różnymi częściami mowy zgodnie z nowymi zasadami (2026r.) KLIK

Na początek roku pt. Plecak pełen możliwości KLIK

Na początek roku pt. 10 rzeczy, które warto zrobić w nowym roku szkolnym KLIK

Literacki Nobel KLIK

E) ŚWIĘTA

Tangram w kształcie litery W z przysłowiami związanymi z Wielkanocą KLIK

Walentynkowa gra planszowa KLIK

F) MOTYWACJA  

Wlepki motywacyjne cz.1

Wlepki motywacyjne cz.2 

Wlepki motywacyjne cz.3

G) GODZINA WYCHOWAWCZA

Scenariusze lekcji dla klasy 7 

Akcja lekcja - Akademia Pana Kleksa cz.3

 LEKCJA 3 (lekcja godzinna lub dwugodzinna)

Temat: Niezwykły nauczyciel.

Cel: opisuję pana Kleksa i jego osobliwości

KSU: współpracuję w grupie; wyszukuję informacji w tekście; wyjaśniam słowo osobliwość; rozwiązuję zagadki; opisuję wygląd i charakter profesora; piszę instrukcję; oceniam postać

Środki dydaktyczne: piegi (kółka z kartek samoprzylepnych)- rozdajemy za aktywność, karta pracy, dostęp do Internetu

Uwaga do zajęć - uczniowie pracują w grupach, warto przed lekcją przygotować sobie salę, ustawić ławki do pracy w grupach. Pracują w grupach z poprzedniego dnia lub na nowo ich dzielimy 

Przebieg zajęć.

1. Po zajęciu miejsc uczniowie tradycyjnie odśpiewują hymn Akademii. Potem zapisujemy temat, informujemy o celach i kryteriach sukcesu.

2. Rozdajemy karty pracy. Pracujemy najpierw z częścią, gdzie jest wizerunek pana Kleksa.

Karta pracy

Uczniowie pracują przede wszystkim z rozdziałem Osobliwości pana Kleksa (wyjaśniamy słowo OSOBLIWOŚĆ za pomocą słownika języka polskiego lub prosimy, by uczniowie je wyjaśnili), tam wyszukują informacji. Rozdzielamy pracę między grupy, np. pierwsza - Kim jestem? Jak się nazywam? oraz Jak się ubieram?, druga - Kim jestem? Jak się nazywam? oraz  Jak wygląda moja głowa i twarz?, trzecia - Kim jestem? Jak się nazywam? oraz  Moje niezwykłe umiejętności, czwarta - Kim jestem? Jak się nazywam? oraz Jaki mam charakter, piata - Kim jestem? Jak się nazywam? oraz Mój stosunek do uczniów. Stosunek uczniów do mnie.

Po wyznaczonym czasie następuje prezentacja. Uczniowie słuchający wypowiedzi kolegów, uzupełniają swoją kartę pracy. (Jeśli grupa skończy swoje zadanie wcześniej, a inne jeszcze pracują mogą: a) zająć się inną rubryką b) pokolorować Kleksa wg opisu)

Wspólnie uzupełniamy część Jaki mam charakter?- uczniowi podają cechy i ustnie uzasadniają wybór, zapisują na karcie tylko cechy.

3. Zabawa w rymowane zgadywanki - Co to za magiczny przedmiot pana Kleksa (wzięte od wydawnictwa Nowa Era)?

· Jest wyciągane nie bez przyczyny i wysyłane na oględziny. (oko)

· Ciągle ma coś do roboty, bo powiększa Kleksa i różne przedmioty. (powiększająca pompka)

· W kieszeniach wciąż się żarzą, lecz pana Kleksa wcale nie parzą. (płomyki świec)

· Na śniadanie Kleks go smakuje, dopiero wtedy pamięć odzyskuje. (zielony płyn)

· Kleks ich używa, kiedy gotuje, a każde danie uczniom smakuje. (kolorowe szkiełka)

4. Przechodzimy do drugiej strony karty pracy. Wyjaśniamy słowo INSTRUKCJA (tu możesz rozszerzyć lekcję o więcej zadań związanych z instrukcja, przykładowe zadania/scenariusz znajdziesz TU). Pokazujemy przykładową, np. mycia rąk.

 Wskazujemy na cechy formy: wymienienie czynności w porządku chronologicznym (najlepiej zapis w punktach), stosowanie ujednoliconej formy czasownika (jakbyś  komuś rozkazywał/a), proste, krótkie zdania.

Razem z młodzieżą uzupełniamy pierwszą instrukcję Jak złowić sny? 

Następnie w grupach piszą Jak wyleczyć starą rzecz?

5. W domu (jeśli nie zdąży się na lekcji) samodzielnie pisze uczeń instrukcję Jak przygotować obiad? (oczywiście wg Kleksa) i  uzupełnia część karty pracy Jak mnie oceniasz? Czy chciałbyś mieć takiego nauczyciela? 

Akcja lekcja - Akademia Pana Kleksa cz.2

LEKCJA 2 (lekcja dwugodzinna)

Temat: Niezwykła akademia.

Cel: opisuję Akademię Pana Kleksa i porównuję ze swoją szkołą

KSU: współpracuję w grupie; wyszukuję informacji w tekście; wyjaśniam, na czym polega wyjątkowość szkoły pana Kleksa; wyrażam i uzasadniam swoją opinię

Środki dydaktyczne: piegi (kółka z kartek samoprzylepnych)- rozdajemy za aktywność, karta pracy, dostęp do Internetu, kolorowe szkiełka, słowniki języka polskiego, fakultatywnie - kartki samoprzylepne 

Uwaga do zajęć - uczniowie pracują w grupach, warto przed lekcją przygotować sobie salę, ustawić ławki do pracy w grupach.

Przebieg zajęć.

1. Przed wejściem uczniowie losują kolorowe szkiełka, by podzielić się na grupy - wykorzystałam do tego poniższe klocki. Na stoliku leżą Słowniki języka polskiego.

2. Po zajęciu miejsc odśpiewujemy hymn Akademii.

3. Po zapisaniu tematu, podaniu celu i KSU uczniowie na podstawie Słownika wyjaśniają znaczenie słowa akademia. W zeszycie zapisują te, które oznacza szkołę. Wyjaśniamy różnicę w zapisie Akademia Pana Kleksa (wszystko dużymi literami -  nazwa własna szkoły) i szkoła pana Kleksa. 

4. Uczniowie otrzymują karty pracy. Dwie grupy pracują z rozdziałem Ta oraz inne bajki i uzupełniają Schemat budynku oraz Opis otoczenia szkoły, pozostałe grupy pracują z rozdziałem Nauka w Akademii i uzupełniają Plan dnia oraz Kary i Nagrody.

Karta pracy

Po wyznaczonym czasie grupy wymieniają się wiadomościami. (Jeżeli któraś grupa skończy wcześniej, niech pokoloruje obrazek 😀)

5. Uzupełniamy wspólnie luki w uzupełniance (Dokończ zdania opisujące Akademię). Nauczyciel czyta tekst, a uczniowie podają słowa, które powinny się znaleźć i je zapisują.

6. W grupach pracują nad prawami i obowiązkami uczniów Akademii. Po wyznaczonym czasie odczytują odpowiedzi, uzupełniają o rzeczy, których nie mieli.

7. Zapisujemy na tablicy: Szkoła pana Kleksa jest - uczniowie podają swoje określenia, które nauczyciel zapisuje na tablicy. (wersja dłuższa - uczniowie dostają kartki samoprzylepne <po 2,3> i zapisują swoje odpowiedzi, a następnie nauczyciel lub wyznaczony uczeń odczytuje)

8. Ustne wypowiedzi uczniów: Moja szkoła jest/ nie jest podobna do Akademii, bo… (wersja dłuższa -  w zeszytach rysujemy tabelę dwuczłonową i po jednej stronie zapisujemy podobieństwa, a po drugiej różnice). Nacisk kładziemy na uzasadnianie.

9. Za pomocą słownika uczniowie wyjaśniają słowo LOGO. Pokazujemy przykładowe ( ja pokazuję mojej szkoły - wyjaśniamy, dlaczego znajduje się na nim mężczyzna i cyfra)

Zadaniem każdego ucznia jest wymyślić i namalować logo Akademii. Po wykonaniu zadania wyjaśnić, dlaczego umieścił takie, a nie inne rzeczy na logu. Zadanie to może być także zadaniem domowym- wtedy uzasadnienie powinien uczeń zapisać.

10. Praca domowa (opcjonalnie - jeśli logo zostanie wykonane na zajęciach): Czy chciałbyś/chciałabyś uczyć się w Akademii Pana Kleksa? Uzasadnij swoje zdanie. Wypowiedź powinna zawierać co najmniej 5 zdań.

Przykładowe rozwiązania (od Nowej Ery):

Prawa
Każdy uczeń ma prawo do: · nauki opartej na praktycznym działaniu, obserwacji i zabawie · rozwijania wyobraźni twórczej · opowiadania swoich przeżyć i przygód · wymyślania fantastycznych historii · przedstawiania swoich snów · dobrego wypoczynku · zabawy i rozrywki na świeżym powietrzu · uczestniczenia w przygodach pana Kleksa · wyrażania swoich myśli · zaspokajania ciekawości · pomocy w nauce

Obowiązki

Każdy uczeń ma obowiązek: · sumiennie się uczyć · wzorowo się zachowywać · dbać o dobre imię Akademii · nosić mundurek szkolny, czyli granatową koszulę, białe spodnie, granatowe pończochy i białe trzewiki · nie spóźniać się na lekcje · punktualnie wstawać i zjawiać się na posiłki · uczestniczyć w apelach · oddawać panu Kleksowi senne lusterka · wykonywać przydzielone zajęcia gospodarskie · przestrzegać zasady dotyczącej sekretów pana Kleksa

Schemat dnia:

5.00 Pobudka i poranna toaleta

5.30 Śniadanie

6.00-7.00 Apel, zebranie i czyszczenie sennych lusterek przez Kleksa

7.00-12.00 Lekcje: kleksografia, przędzenie liter, nauka leczenia chorych sprzętów, lekcja geografii na świeżym powietrzu

ok. 13.00 Obiad

Godziny poobiednie Czas w parku – zabawa w poszukiwaczy skarbów

Akcja inspiracja - facebookowy profil

Już kilka razy korzystałam z powyższej karty, by tworzyć profile facebookowe bohaterów literackich. Wprowadzałam je przy lekturach, które mogły być odczuwane przez młodzież jako archaiczne, by choć trochę je unowocześnić, przybliżyć uczniom. Kartę drukowałam, rozdawałam, wspólnie (lub samodzielnie) uzupełnialiśmy i uczeń wklejał do zeszytu jako notatkę. Przy okazji omawialiśmy zasady netykiety. Nie wykorzystałam jednak nigdy na historii. Przyszedł na to czas. Tym razem jednak nie korzystałam z gotowca, bo nie można jej edytować, a ja miałam dość odczytywania informacji ze zdjęć.
Oto co zaproponowałam.
Wykonaj fałszywy profil facebookowy Bolesława Krzywoustego. Powinien wyglądać na jak najbardziej prawdziwy. Możesz zrobić to 4 sposoby: w Paincie,w Wordzie, narysować samemu na kartce lub skorzystać ze specjalnej strony FAKEBOOK , która służy do tworzenia właśnie fałszywych profili w celach edukacyjnych (to nie jest prawdziwe). Ponieważ ta ostania opcja jestw języku angielskim (można włączyć tłumaczenie strony), to dodaję film - instrukcję, jak z tym pracować https://www.youtube.com/watch?v=PFfyqu5dChA
Kryteria sukcesu:
- prawda historyczna - mimo że macie stworzyć nowoczesny profil, to wiadomości, znajomi mają być historyczni, zgodni z czasami, w których żył Krzywousty,
- ma być zdjęcie główne (można wydrukować lub namalować samemu, jeśli ktoś będzie robił ręcznie, a nie na fakebook)
oraz zdjęcia znajomych (historycznie pasujących!, zastanów się dobrze)
- co najmniej jeden post postaci o wydarzeniu historycznym, a pod spodem komentarze znajomych
- data urodzenia, miejsce zamieszkania
- poprawność ortograficzna,
- estetyka.(dodatkowym walorem na pewno będzie kreatywność)
Powstały bardzo ciekawe profile. Nieraz zostałam zaskoczona przetworzeniem danych, kreatywnością czy sposobem wykonania.Poniżej kilka prac:
Bolesław 1
Bolesław 2