Akcja lekcja - Akademia Pana Kleksa cz. 1

     Cykl lekcji, który prezentuję na blogu, jest wypadkową kilku pomysłów, scenariuszy, które zgromadziłam przez 20 lat pracy. Nie zawsze pamiętam źródła (na pewno są tu fragmenty scenariuszy z Nowej Ery i GWO oraz karty myślograficzne Sylwii Oszczyk i Ewy Kędzior), a czasem nie pamiętam, czy sama wymyśliłam, czy od kogoś skopiowałam. Z góry przepraszam, jeśli ktoś zauważy swój pomysł. Gwarantuję za to, że prezentowane tu materiały są mojego autorstwa, jeśli nawet skądś zgapiłam, to poświęciłam czas, by sama je wykonać. 

Uwaga - przy każdej aktywności rozdajemy piegi.

LEKCJA 1 (dwugodzinna)

Temat: Zanurzamy się w cudowny świat pana Kleksa.

Cel: udowadniam, że znam dobrze utwór

KSU: odpowiadam na pytania do przeczytanego utworu; przedstawiam swoje wrażenia; omawiam świat przedstawiony

Środki dydaktyczne: list Kleksa, piegi (kółka z kartek samoprzylepnych)- rozdajemy za aktywność, żółty krawat w zielone kropki- jeśli ktoś jest niegrzeczny zakładamy mu, legitymacje uczniów Akademii, karta pracy z pytaniami, dostęp do Internetu

Przebieg zajęć.

1. Informuję młodzież, że otrzymaliśmy list od pana Kleksa. Pokazuję kopertę zaadresowaną do klasy i wyjmuję list. Proszę jednego z uczniów, by go odczytał.

List Kleksa

2. Następnie przekazuję informację, że pan Kleks poprosił mnie, bym rozdała nowym uczniom Akademii legitymacje. Uroczyście wręczam każdemu, wywołując do odbioru każdego po imieniu - ale dodaję na początku literę A. Po rozdaniu pytam dlaczego.

Legitymacja ucznia

3. Akademia Pana Kleksa ma hymn, więc ćwiczymy jego śpiewanie.

Hymn

4. Nowi uczniowie muszą wykazać się znajomością utworu, więc otrzymują kartę pracy z pytaniami - podpisują ją. Przy pytaniach, na które znają odpowiedź, stawiają plus. Następnie szukają 3 osób, które znają  odpowiedź na pytanie, na które oni nie znają.  Potem wyznaczona osoba odpowiada na pytanie, a następnie wyznacza kolejną. Jeśli nie zna ta osoba odpowiedzi, to wyznacza osobę, która odpowie – ma zaznaczone na kartce, kto zna odpowiedź.

Uwaga. Może się zdarzyć, że uczeń wpisał swoje imię, mimo że nie zna odpowiedzi na zadane pytanie. W takiej sytuacji należy omówić problem kłamstwa i odpowiedzialności za słowa.

Karta pytań

5. Opisujemy świat przedstawiony. Wprowadzam pojęcie. (Świat przedstawiony to ogół zjawisk ukazanych w dziele literackim. Elementami świata przedstawionego są: czas akcji, miejsce akcji, bohaterowie, wydarzenia) 

Czas akcji – około  pół roku do świąt Bożego Narodzenia                                                                                          

Miejsce akcji:                                                                                                                                                              

– Akademia Pana Kleksa, ul. Czekoladowa,                                                                                                            

– świat baśni „O dziewczynce z zapałkami”, „O Śpiącej Królewnie i siedmiu braciach”                                      

– Psi Raj                                                                                                                                                                    

 – Fabryka Dziur Dziurek                                                                                                                                            

Bohaterowie: Adam Niezgódka, Ambroży Kleks, szpak Mateusz, golarz Filip, Anatol i Alojzy, doktor Paj- Chi -Wo

Wydarzenia - korzystamy z LearningApps (gra nie jest mojego autorstwa)  Po ułożeniu zapisujemy w zeszycie.

Gra         

6. Opis wrażeń po przeczytaniu książki. Wykorzystanie podanego słownictwa (można wyświetlić, by dokończyli zdania lub wydrukować i tylko uczniowie uzupełniają):  

Uważam, że książka jest …………………………………., ponieważ……………….. Podobało mi się, jak/że…………………….. Nie podobało mi się…………………………… Za najciekawszą przygodą/osobą było/ była........................................

Akcja wychowawcza - Gra logiczna MOŻLIWOŚCI

 Podziel klasę na grupy. Zadaniem młodzieży będzie znalezienie logicznego wyjaśnienia podanej sytuacji. Każda odpowiedź jest dopuszczalna, jeśli tylko jest prawdopodobna, możliwa. W prezentacji ukryłam możliwe rozwiązania. Miłej zabawy :)

MOŻLIWOŚCI

Akcja inspiracja - wiadomość ukryta w kółku

Snotki (ang. snotes) to zabawny, wyjątkowy i kreatywny sposób na dostarczenie tajnej wiadomości. To wyrazy nałożone na siebie, które odczytasz, jeśli ustawisz snotkę pod odpowiednim kątem. Może przybrać kształt koła, kwadratu, pięciokąta oraz różne kolory. Może być łatwy lub trudny do odczytania. Zadanie związane ze snotes można wykonać on line lub off line.
Generator znajdziesz pod adresem: www.snotes.com

Filmik, jak tworzyć snotki (niestety, tylko po angielsku, wersji polskiej nie znalazłam)obejrzysz TU. Obsługa generatora jet bardzo prosta i intuicyjna, więc bariera językowa nie powinna być wielkim utrudnieniem.
Aplikacja jest płatna, ale można skorzystać z darmowej wersji demo. Oczywiście, musimy liczyć się wtedy z ograniczeniami strony.
Kiedy pierwszy raz spotkałam się ze snotkami, nie mogłam doczekać się, by wykorzystać je na swoich zajęciach. W końcu nadszedł ten dzień :) Wykorzystałam snotki przy temacie o temacie i końcówce rzeczownika.

Podzieliłam klasę na grupy i rozdałam tajemnicze koła, mówiąc, aby odmienili przez przypadki i liczby oraz oddzielili temat od końcówki podanych rzeczowników. Miny młodzieży - bezcenne. Myśleli, że zwariowałam, bo dałam im jakieś "grezmoły". Po chwili zrozumieli, że muszą znaleźć sposób na odczytanie wiadomości i zaczęli kombinować. Trzeba było widzieć, jak byli dumni, gdy ich oczom ukazało się pierwsze słowo. A ja byłam dumna z nich.

Jeśli chcesz skorzystać ze snotki off line, zrób screen gotowej, który zrobiłeś/aś on line i obrób w Paincie. Potem wystarczy kilkukrotnie skopiować do Worda. Zostaje wydrukować i wyciąć.
Snotes wykorzystałam po raz pierwszy, ale na pewno nie ostatni. Szykuję kolejny eduroom. Z pewnością wykorzystam, ale tym razem on line.

Akcja inspiracja - czas na powtórzenie (tym razem z historii)

Kolejna lekcja powtórzeniowa. O, matko! Co ja mam zrobić, by "wbić" młodzieży wiadomości? Jak podać nieatrakcyjne dla niektórych treści? Co zrobić, by nie przespali lekcji???
Takie myśli kłębią mi się przed powtórkami z historii w klasach młodszych. W zeszłym roku robiłam przeważnie pracę w grupach, ale zauważyłam, że niektórzy nie robili nic, "zwalając" robotę na jednego - dwóch kolegów. W tym roku chciałam, by pierwsza powtórka zaangażowała wszystkich, a nie jednostki. Pierwsza myśl - Kahoot. Niestety, nie wszystkie dzieciaki mają telefony z dostępem do internetu; poza tym zakaz korzystania z telefonów :( Przypomniałam sobie o aplikacji wordwall.net i szybciutko (10-15 minut)stworzyłam ruletkę z pytaniami. Idea jest taka: uczeń losuje pytanie poprzez dotknięcie napisu "Spin It" i odpowiada na pytanie. Jeśli odpowiedział prawidłowo, naciskamy "Eliminate" i "likwidujesz" pytanie. Jeśli nie odpowiedział, masz dwa wyjścia: zapytać innych i po uzyskaniu odpowiedzi skasować zadanie albo nacisnąć "Resume" - wtedy pytanie wraca do koła, można później na nie trafić. Gra wzbudziła emocje u moich piątoklasistów. Dodatkowo "podgrzałam" atmosferę stawiając plusy za aktywność za prawidłową odpowiedź.
Klikając w poniższe okienko, uzyskacie dostęp do koła fortuny (ruletki) na lekcję powtórzeniową z "Pierwszych cywilizacji". Pytania zaczerpnięte z podręcznika NE.
Pierwsze cywilizacje
Link TU
Aplikacja ma jeszcze wiele innych ciekawych możliwości tworzenia gier, niestety niektóre są płatne. Poza tym możesz stworzyć ograniczoną liczbę materiałów - 31. Ale kto powiedział, że musisz mieć jedno konto? No i materiał, który już masz, możesz modyfikować ;)
Jeśli chciałbyś/chciałabyś poznać możliwości wordwall.net to polecam szkolenie Moniki Kapuśniak dostępne na YT KLIK

Akcja inspiracja - zamiast kartkówki z lektury cz.1

Uczę już "naście" lat. Od lat obserwuję reakcje uczniów na kartkówkę i ocenę z niej. Zdarza się, niestety dość często, że uczeń, który nie przeczytał książki tylko streszczenie lub obejrzał film, otrzymuje lepszą ocenę niż ten, który przeczytał. Czytający uczniowie powoli stawali się nieczytającymi, widząc, jak idzie cwaniakom. :( Nie chcę, by młodzież zniechęcała się do czytania, a sprawdzian z lektury się do tego przyczyniał.
"Dlaczego tak się dzieje?" - zadawałam sobie pytanie. Na własnym dziecku (czyta lektury) przetestowałam swoje wcześniejsze kartkówki. Nie odpowiadał na wiele pytań, bo nie pamiętał, nie na to zwrócił uwagę. Coś, co mi zdawało się oczywiste, jemu zbędne. Powiedział mi, że części pytań nie rozumiał lub zrozumiał opacznie. Z większości kartkówek dostałby trójkę. Sprawiedliwe? Nie.
No i trzeba dodać, że jest jeszcze coś takiego jak stres i w głowie pojawia się pustka.
Cóż więc z tym robić? Jak walczyć? Zaczęłam szukać pomysłów - co zamiast kartkówki. Oto garść pomysłów.
GRA TABOO

Dzielimy klasę na grupy. Każda otrzymuje zestaw kart. Grupa kładzie je na środku. Osoba rozpoczynająca bierze kartkę i musi naprowadzać pozostałych graczy na odpowiedź. Na górze karty znajduje się słowo do odgadnięcia, pod kreską słowa, których do wyjaśnienia hasła nie wolno użyć (tytułowe taboo). Dzieciaki nieźle muszą główkować, by pozostali zgadli. Osoba, która poradzi sobie z zagadką, zabiera kartonik z hasłem. Kolejna osoba bierze z kupki. U mnie osoba z grupy, która zbiorą najwięcej kartoników otrzymuje ocenę celującą, druga w kolejności bardzo dobre. Reszta nie dostaje ocen. Przeważnie ci, co nie przeczytali lub przeczytali mało uważnie, żałują.
Karty z "Kajka i Kokosza" pochodzą od wydawnictwa GWO, ze scenariuszy do tego komiksu. Asia Heftowicz - polonistka przy tablicy, wykonała samodzielnie taboo do "Kamieni na szaniec". LINK
KAHOOT lub QUIZIZZ, czyli gra on line
By użyć tych narzędzi, potrzebujemy Internetu. Tworzenie gier jest bardzo intuicyjne i proste. Warto przejrzeć najpierw zasoby, bo wiele quizów już powstało i można skorzystać albo na ich podstawie zrobić własny. Link do istrukcji tworzenia gry w Khoot i filmik do tworzenia Quizizz
Aby zagrać potrzebujemy też ekranu, na którym wyświetlimy pytania, a uczniowie telefony z dostępem do Internetu. Jeśli szkoła nie udostępnia uczniom swobodnego dostępu do sieci, muszą mieć swój. Przeważnie nie ma z tym problemu w klasach starszych. Dobrze jest uprzedzić dzień wcześniej, że będzie potrzebny młodzieży sprzęt z dostępem do internetu. Uczniowie dostają kod, logują się i ...grają. Kto pierwszy ten lepszy. Przyznawane są punkty nie tylko za poprawność odpowiedzi, ale i za szybkość.
Przykładowy quizz do "Starego człowieka i morza".
I "Pana Tadeusza".
LEKTURA W PUDEŁKU

Co najmniej 3 tygodnie przed omawianą lekturą należy podać uczniom kryteria sukcesu do projektu, jeśli chcemy, by było zamiast kartkówki. Uczniowie gromadzą rzeczy związane z utworem, a na pierwszej lekcji prezentują swoje skarby. Każda rzecz jest opisana, w jaki sposób nawiązuje do utworu. Prezentacja pracy uczy pokonania tremy przed publicznymi wystąpieniami.

W tym roku zrobiłam lekturę w pudełku z klasą 4 na podsumowanie. Zdjęcia przedstawiają prace moich uczniów. Przykładowe polecenie do lektury w pudełku wzięłam STĄD.
ODWRÓCONA KARTKÓWKA (a jednak)
Polega na podaniu uczniom haseł związanych z lekturą, a uczniowie muszą samodzielnie ułożyć do nich pytania, np. Goplana, wierzba, Skierka, maliny przy omawianiu "Balladyny". Taka kartkówka jest o wiele prostsza, uczeń nie musi się "wstrzelić" odpowiedzi, a tworząc samodzielnie pytania, musi odnieść się do lektury.
GRY OD WYDAWNICTWA GWO

Jeśli nie chcesz wymyślać samodzielnie gier, możesz skorzystać z gotowców wydawnictwa GWO. Ja mam sześć różnych, kupionych, gdy pracowałam w gimnazjum. Muszę dokupić sobie do podstawówki "W pustyni i w puszczy" oraz "Akademię Pana Kleksa". Wydawnictwo ma bogatą ofertę, najnowsza to "Pan Tadeusz". Czasem trzeba dokupić tylko kostkę. Z niecierpliwością czekam na kolejne.
TRZY MINUTY
O pomyśle na grę przeczytałam u Karoliny Jędrych. Nie będę powtarzać opisu gry za jej pomysłodawczynią. Kliknijcie w link i wszystkiego się dowiecie.LINK Jeszcze nie wykorzystałam, ale na pewno to uczynię. Przy najbliższym omawianiu "Balladyny".
Muszę wyznać, że nie wszystkie dzieci są zadowolone, że nie ma kartkówki, niektóre by chciały. Są to jednak jednostki. Zdecydowana większość jest zadowolona.

Akcja inspiracja - przedstawiamy się uczniom

Powoli szykuję się do nowego roku szkolnego. Niejednokrotnie stawałam przed dylematem, jak poprowadzić pierwsze zajęcia, by nie były nudne i sztampowe. Jeśli Ty też stawałeś przed tym problemem, to mam nadzieję, że tegoroczny pomysł przypadnie Ci do gustu. W zeszłym roku zaproponowałam zakodowane lektury, możesz poczytać o nich TU. W tym roku chciałabym podsunąć pomysł na przedstawienie się uczniom.
Pierwszy skierowany jest raczej do klas młodszych. Proponuję wykorzystanie awatarów. Zamiast przedstawiać się sami, stwórzmy postać, która nas zaprezentuje. Może to być skrzat/kosmita/zwierzę/znak, wybór należy do nas. W treści możemy podać zasady, którymi będziemy się kierować w danym roku szkolnym lub po prostu opowiedzieć o sobie. Chcecie przykład? Proszę, oto moja próbka KLIK .Potem takiego stworka zamierzam wykorzystać do innych celów.
Oprócz strony www.voki.com , można też wykorzystać mówiące obrazki, czyli www.fotobabble.com . Wtedy zamiast awatara wstawiamy zdjęcie i dodajemy usta, które się będą poruszać.
Druga propozycja dla starszych uczniów. Od razu przyznam się, że pomysł nie mój. Podsunęła mi go Agnieszka Martowicz - wspaniała, kreatywna nauczycielka, którą poznałam dzięki Facebookowi, prowadzi stronę OKhumanistów. Jest jednak, moim zdaniem, tak dobry, że trzeba go puścić w świat.Polega na stworzeniu prezentacji, np. w Prezi z dowcipną Instrukcją Obsługi Nauczyciela. Oto moja wersja - KLIK

P.S. Gazetka mojego autorstwa :)

Akcja lekcja - trudne słówka z ż i rz

Kto tu zagląda ten wie, że uwielbiam metodę stacji. Poniżej przedstawiam Wam mój pomysł na lekcję ortograficzna z wykorzystaniem stacji. Zaplanowałam ją dla klasy 4, ale myślę, że sprawdzi się też w 5. Z pewnymi modyfikacjami (użycie trudniejszych wyrazów) w klasach starszych. Podzielcie się w komentarzach opinią na temat zaplanowanych działań.

Przygotowanie sali przed lekcją - na ławkach leżą przygotowane materiały do pracy (kserówek tyle, ile uczniów w klasie); ławki oznaczone są numerami 1,2,3,4,5 (stacji musi być więcej o jedną niż ilość grup); ławki rozstawione tak, by żadna grupa sobie nie przeszkadzała; przy ławce tyle krzeseł, ile uczniów w grupie

Losowanie grup - uczniowie wchodzą do sali i losują z ciemnego woreczka kolorowy patyczek, kolor wskazuje z kim będzie pracował dany uczeń w grupie, nie ma wymiany patyczków

Grupy dostają instrukcję, na czym polega zadanie - patrz załącznik. Szef grupy losuje pierwszą stację i przy niej siada grupa, potem wykonują zadania wg własnego tempa i kolejności. Najszybsza grupa po sprawdzeniu poprawności wykonanych zadań otrzymuje oceny 5 za aktywność.

Przykładowe zadania:
Stacja 1 - Rozwiążcie krzyżówkę ortograficznej na platformie e-learningowej LearningApps: https://learningapps.org/5424402 .Wpiszcie hasło na karcie zbiorczej. Za pomocą słownika języka polskiego wyjaśnijcie znaczenie hasła.
Stacja 2 - Do słów:brzask, grzmot, krzaki, przyjaciółka dopiszcie po jednym rymującym wyrazie. Podajcie zasadę ortograficzną, która obowiązuje w wyżej wymienionych wyrazach. Ułożycie zdania z każdym słowem. Zadanie do wykonajcie na karcie zbiorczej.
Stacja 3 - Wykreślcie 6 wyrazów ukrytych w wykreślance z "Ż". Wyjaśnijcie pisownię wyrazów. Zadanie wykonajcie w zeszytach. (kserówka dla każdego)
Stacja 4 - W woreczku znajdują się kości opowieści. Waszym zadaniem będzie napisanie na karcie zbiorczej minidyktanda. Dyktando musi składać się z 5 zdań i zawierać przynajmniej 2 wyrazy z ż i 3 wyraz z rz. Rzućcie kostkami, zapiszcie wyrazy, które wypadły i wykorzystajcie je w pisaniu dyktanda. Uwaga! Zdania muszą być poprawne pod względem ortograficznym i gramatycznym.
Stacja 5 - Zadanie do zeszytu - kserówkę wklejamy. Uzupełnijcie poprawnie tekst wpisując ż lub rz. Korzystajcie ze słownika ortograficznego.
Na du...ym boisku spotkały się dwie dru...yny piłkarskie. Piłka...e obu dru...yn gotowi byli do cię...kiej i długiej walki, by wygrać ten wa...ny mecz. Bramka... pierwszej dru...yny musiał się bardzo starać, by obronić st...ał p...eciwnika. Udało się! Jednak...e p...eciwnicy wyko...ystali szansę, jaką było wykonanie ....utu karnego. Kibice szaleli na trybunach. Niestety, jeden z zawodników
ot...ymał od sędziego ...ółtą kartkę. Jeden z piłka...y został kontuzjowany. P...erwano mecz na kilka minut. Trener pierwszej dru...yny za...ądał p...erwy.

Skorzystałam z:
- www.dyktanda.net , z którego pochodzi fragment dyktanda ze stacji 5 (ja dałam kserówki, ale zadanie można wykonać on line, jeśli macie więcej komputerów w klasie.
- instrukcji, którą znalazłam kiedyś w Internecie (nie zapisałam sobie skąd ani czyje, ale autorka miała na imię Ala, dziękuję)
- learningapps.org, krzyżówkę wykonałam samodzielnie (na platformie jest mnóstwo aplikacji publicznych, które możecie wykorzystać)
- www.senteacher.org, by stworzyć wykreślankę.

Akcja inspiracja - glogster, czyli internetowy plakat

Pierwszy raz z glogsterem spotkałam się ponad trzy lata temu. Mówiono o nim na szkoleniu o wykorzystywaniu TIK w edukacji. Ponieważ otrzymałam wtedy do klasy tablicę interaktywną, byłam żywo zainteresowana wszystkimi nowinkami (dla mnie) technologicznymi. Znalazłam w Internecie instrukcję obsługi glogstera i sama spróbowałam go wykonać, potem zaproponowałam swoim wychowankom wykonanie internetowych plakatów z Qvo vadis. Zaskoczyło mnie profesjonalne wykonanie i zapał młodzieży. Forma spodobała im się na tyle, że rok później wykonali kolejne, tym razem z Antygony.
Oto linki do kilku prac:
Quo vadis 1
Quo vadis 2
Antygona1
Antygona2
Tę formę wykorzystuję głównie jako podsumowanie wiadomości z lektury. Określam, jakie treści muszą się w niej znaleźć, np. charakterystyka postaci, własne refleksje na temat utworu, inspirujące cytaty lub co najmniej 1 obraz i 1 utwór muzyczny inspirowanym utworem, jak w przypadku Romea i Julii.
Co zyskuję? Młodzież samodzielnie dociera do informacji, uczy się je selekcjonować, zauważa ponadczasowość utworów, utrwala poznaną lekturę. Poza tym wykorzystujemy nowoczesne technologie, uczniowie nie narzekają, że znów muszą robić to samo. Komputer wykorzystany jest twórczo, to nie bezmyślne i nieproduktywne granie w "strzelanki".
Glogstery oceniam. Niektórzy może się zżymają, że jak to można ocenić. Moje kryteria są następujące: zgodność pracy z wymogami(czy są wszystkie elementy, o które prosiłam), estetyka wykonania (praca czytelna, nieprzeładowana ale i nie za skąpa), poprawność merytoryczna, językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. Te informacje otrzymują oczywiście wcześniej, by się do nich mogli dostosować.
Zawsze poświęcam czas na omówienie na lekcji każdego plakatu, jego plusów i minusów (mam niewielkie klasy, więc z reguły 1 h wystarcza). Zlecam wykonanie glogsterów co najwyżej raz w roku, bo niestety podstawa programowa mnie goni.Czasem wykorzystuję wykonane przez wcześniejsze roczniki plakaty na lekcję podsumowującą.
Chociaż korzystam z tej formy głównie przy omawianiu lektur, można użyć jej do, np. zebrania motywów literackich, wiadomości o epoce czy pisarzu.
Jeśli ktoś z czytających zainteresował się glogsterami, a nigdy ich nie tworzył, podczepiam link z INSTRUKCJĄ ze strony CEO.